Dijital dönüşümde küresel finans yeniden yazılıyor
Global Bilişim Derneği (BİDER) Başkanı Şenol Vatansever, kripto varlıklar, sabit değerli kripto paralar, tokenizasyon ve merkez bankası dijital paralarının dünya genelindeki finansal sistem yapısını kalıcı bir şekilde dönüştürdüğünü ifade etti.
İSTANBUL (İGFA) - Global Bilişim Derneği (BİDER) Başkanı Şenol Vatansever, küresel finansal sistemin 2026 itibarıyla tarihsel öneme sahip bir dönüşüm içerisine girdiğini dile getirerek, dijital finans altyapılarının artık deneysel bir süreç olmaktan çıkarak sistemin ana unsuru olduğunu belirtti. Kripto varlıklar, sabit değerli kripto varlıklar, gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonu, merkez bankası dijital paraları (CBDC), yapay zeka tabanlı finansal altyapılar ve dijital kimlik çözümlerinin finansal mimarinin temel ögeleri haline geldiği üzerinde durdu.
Dünya çapındaki organizasyonlar ve global piyasa verilerinin, dijital finans dönüşümünün ödeme sistemlerinden sınır ötesi para transferlerine, sermaye piyasalarından finansal güvenliğe kadar geniş çaplı bir yeniden yapılanmaya dönüştüğünü gösterdiğini belirten Vatansever, bu sürecin finansal altyapının işleyiş yöntemini yeniden tarif ettiğini söyledi.
Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre, kripto varlıkların toplam piyasa değerinin 2025 yılı itibarıyla 3,5 trilyon doları aştığını hatırlatan Vatansever, kripto varlıkların faaliyet alanlarının artık sadece bireysel yatırımcılarla sınırlı olmadığını; bankalar, ödeme kuruluşları, varlık yönetim şirketleri ve geniş ölçekli finansal kuruluşların bilanço ve risk yönetimi süreçlerinin de ayrılmaz bir parçası haline geldiğini ifade etti. Bu gelişmenin, kripto varlıkların finans dünyasının çevresinden merkezine doğru ilerlediğini gösterdiğine dikkat çekti.
Sabit değerli kripto varlıkların dönüşümün merkezinde yer aldığını belirten Vatansever, Reuters ve Bloomberg verilerine göre bu varlıkların toplam piyasa değerinin 2025 ortası itibarıyla 250 milyar doları aştığını, günlük işlem hacimlerinin ise bazen 70–100 milyar dolar aralığına ulaştığını aktardı. IMF hesaplamalarının, sabit değerli kripto varlıkların yıllık işlem hacminin 2024’te yaklaşık 23 trilyon dolar seviyesine yükseldiğini gösterdiğini dile getirdi.
Bu büyüklüğün, küresel ödeme sistemlerinin neden yeniden yapılandırıldığının da bir kanıtı olduğunu belirten Vatansever, IMF ve Avrupa Merkez Bankası (ECB) analizlerine göre küresel sınır ötesi ödeme hacminin 1 katrilyon dolara yaklaştığını ve mevcut sistemlerin hız, maliyet ve şeffaflık açısından zorluk içinde olduğunu vurguladı.
Uluslararası Ödemeler Bankası’nın (BIS) analizlerine de değinen BİDER Başkanı Şenol Vatansever, sabit değerli kripto varlıkların yüzde 99’dan fazlasının ABD doları referanslı olduğunu, Finansal İstikrar Kurulu’nun (FSB) ise bu varlıkların finansal istikrara katkı sağlayabilmesi için sağlam rezerv yapıları, şeffaf raporlama ve etkin düzenleyici gözetim gerektiğine dikkat çektiğini belirtti.
Gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonunun da dijital finans dönüşümünün önemli konularından biri olduğunu ifade eden Vatansever, tahvil, fon, emtia, gayrimenkul ve karbon kredileri gibi varlıkların blokzincir altyapılarında dijitalleştirilmesinin piyasalarda erişimi genişlettiğini, likiditeyi artırdığını ve işlem maliyetlerini azaltığını söyledi. Reuters projeksiyonlarına göre tokenlaştırılmış gerçek dünya varlıklarının orta vadede trilyon dolarlık bir piyasa kapasitesine ulaşmasının beklendiğini kaydetti.
Kamusal alanda ise merkez bankası dijital paralarının öne çıktığını söyleyen Vatansever, dünya genelinde 130’dan fazla ülkenin CBDC çalışmalarını sürdürdüğünü ve bu ülkelerin küresel GSYH’nin yaklaşık yüzde 98’ini temsil ettiğini bildirdi. Bazı ülkelerde dijital paraların sınırlı bir şekilde kullanıldığını, birçok ülkede ise pilot projelerin devam ettiğini aktardı.
Dijital finans dönüşümünün güvenlik açısından da önem arz ettiğini belirten Vatansever, uluslararası raporların kripto varlıklar ve dijital ödemelerle ilişkili dolandırıcılık vakalarının arttığını ortaya koyduğunu ifade etti. Yapay zekâ destekli dolandırıcılık yöntemleri ve sentetik kimliklerin, düzenleyici uyum ve veri paylaşımını daha da kritik hale getirdiğinin altını çizdi.
Yapay zekânın finansal verimlilik açısından belirleyici bir rol oynadığını dile getiren Vatansever, McKinsey ve BIS analizlerine göre yapay zekâ destekli otomasyon çözümlerinin operasyonel maliyetlerde yüzde 30–40 oranında düşüş imkanı sunduğunu söyledi.
Şenol Vatansever, kripto varlıklar, sabit değerli kripto varlıklar, merkez bankası dijital paraları ve tokenizasyonun artık geçici akımlardan öte olduğunu belirterek, uluslararası verilerin dijital finans altyapısının kalıcı biçimde dönüştüğünü açıkça ortaya koyduğunu vurguladı. Vatansever, 2026 ve sonrasında dijital finans dönüşümünde belirleyici faktörün hızdan çok güven, düzenleyici uyum ve gerçek ekonomik değer üretimi olacağını sözlerine ekledi.
